Fascia. Wat is het?

Fascia not facial

Het lichaam; een wonder van verbindingen

Fascia of fascie is één van de weefselnetwerken van het lichaam. Het lichaam is een ongelofelijk complex systeem waarin alles met elkaar is verbonden en alles invloed op elkaar heeft.

Als massagetherapeut is het zaak om wel op één gebied te kunnen inzoomen maar om nooit de plek in het geheel van het systeem uit het oog te verliezen. Je werkt op verschillende vlakken: fysiek, mentaal, emotioneel, spiritueel en op verschillende weefsels (spieren, fascia, etc.) die ook weer met elkaar verbonden zijn.

De stand van de voet beïnvloedt je nek, je darmen beïnvloeden de spierspanning in je lage rug en je gemoedstoestand heeft invloed op je houding. Alles zit even ingenieus in elkaar. En als er iets gebeurt wat een klacht oplevert is het soms een hele zoektocht of lijdensweg om ‘van de klacht af te komen’.

Daarbij ligt een grote kracht van het helingsproces in de mate waarin jij je met de cliënt verbindt.

Fascia en hoe sta je in het leven?

Als je ter wereld komt ben je de eerste maanden nog niet in staat jezelf voort te bewegen maar zodra het kan, begin je te kruipen.

Als je kunt lopen kom je in aanraking met je grootste vriend en/of vijand: de zwaartekracht. En alles wat je vanaf nu doet (slapen wellicht uitgesloten) doe je ten opzichte van de zwaartekracht. De zwaartekracht is een constante, gelijke kracht die altijd dezelfde kant op trekt: naar beneden.

Bij het staan en bewegen is je lichaam continue op zoek naar balans ten opzichte hiervan. We ervaren de minste weerstand als we de gewrichten van de enkels, knieën, heupen, schouders en de oren op één lijn boven elkaar hebben.

Toch is bijna geen lichaam zo in balans en zijn we op een andere manier gestapeld. Als je voet iets naar buiten staat heeft dat een direct effect op je kuitspieren, je bovenbenen, je rug oftewel je hele houding.

Staan je knieën op slot dan beïnvloedt dat het hele lichaam maar ook andersom; als een nekwervel naar voren gekanteld is, verandert de hele ‘lijn’.

fascia

Fascia en andere netwerken in het lichaam

In het lichaam kun je diverse netwerken vinden. Bij Bodyworlds kun je deze verschillende netwerken goed zijn als de overige weefsels zijn weggesneden.

Het neurale netwerk

Netwerken van zenuwcellen in de hersenen bestaan uit lokale gebieden met clusters van zenuwcellen (grijze stof), en de korte of langere bundels van zenuwvezels die deze gebieden onderling verbinden en die samen witte stof worden genoemd.

Vasculaire netwerk

Je bloedvaten, slagaders en aders zijn een volgend netwerk in je lichaam die ervoor zorgen dat tot in de verste uithoeken bloed (met alle inhoud) wordt aan- en afgevoerd.

Het netwerk van spieren

De spieren zijn het meest bekende netwerk in je lichaam. Van je kruin tot je tenen zitten er spieren in je lichaam. Ze hebben allemaal een eigen naam, origo, insertie en functie en zitten met pezen (ligamenten) vast aan de botten.

Veel spieren kunnen onafhankelijk bewegen (flexie of extensie) maar doen dit meestal samen met andere spieren. Zo pak je een tennisbal van de grond met al je spieren in je arm, hand, rug en benen.

Thomas Myers (Anatomy Trains) heeft een anatomische indeling gemaakt in spiergroepen die elkaar beïnvloeden en direct of indirect met elkaar en middels de myofascia met elkaar verbonden zijn. Een voorbeeld is de Superficial backline; een keten van spieren van de plantaire fascia tot de frontalis.

Als ergens in deze keten een contractie of dysfunctie optreedt, kan dit elders in de keten voelbaar zijn of een klacht of dysfunctie opleveren.

Jaap van der Wal betoogt overigens dat de spieren helemaal niet zulke duidelijke origos en inserties hebben met pezen (ligamenten) maar dat de overgang tussen ligament, fascia en spieren veel vloeiender en dynamischer verloopt. Hij heeft het dynamenten genoemd (hierover later meer).

 Het fasciale netwerk

Het fasciasysteem bestaat uit diverse lagen van fascia en is een matrix wat het lichaam bijeenhoudt. Het zit onder je huid, tussen en om de organen en rond je spieren (myofascia). Die laatste herken je van het vliesje om een kipfilet heen.

Fascia bestaat uit elastine en collageen. Het is visco-elastisch wat betekent dat het heel hard kan zijn en heel meegaand. Probeer het maar eens uit met een maïzenapapje. Als je heel snel en hard tegen de oppervlakte drukt spant het aan en kom je er niet door. Ga je met rustige, trage bewegingen dan wordt het vloeibaar en kom je tot de bodem.

Werken met fascia vereist dus langzame, afwachtende bewegingen.

Fascia zit over je hele lichaam als een laag, een jas. Dat betekent dat als het linksonder vastzit, het aan de rest van het veld trekt. Je kunt deze trekkracht dus (subtiel) over het hele veld voelen.

fascia

Tensegrity model

Buckminster Fuller (1895-1983) was een architect en uitvinder die een organische vorm ontdekte die hij veelvuldig toepaste in zijn werk als architect. Het model is geen opstapeling van stenen maar een organisch samenspel van spanning en vorm.

“Het menselijk lichaam is zodanig vormgegeven dat spanning niet op één plek wordt opgevangen, maar wordt verspreid. De invloed van de zwaartekracht en de langzamere compensaties voor verwondingen en bepaalde bewegingsgewoontes zijn het bvest te begrijpen in het licht van een geometrisch principe dat ‘tensegrity’ wordt genoemd.”

Een eenvoudig voorbeeld van een tensegritymodel is een tentje. In het midden staat een tentstok (erector spinea) die door het tentzeil en de lijnen (bindweefsel) in balans blijft. Als je de scheerlijn aan de ene kant te strak trekt, vervormt dat de hele structuur.

Dat betekent dat het hele systeem elkaar beïnvloedt en dat het hele systeem bestaat uit verschillende netwerken (zeil, stokken, lijnen).

Fascia anno 2019

Toen Esoterra in 2010 de mannen van Anatomy Trains naar Nederland haalde, kraaide er nog geen haan naar. Inmiddels houdt het hele lichaamswerkspectrum zich bezig met fascia: yoga, pilates, massagetherapeuten etc. Maar ook voor de reguliere zorg komt fascia als een ‘nieuwe ontdekking’.

Een ontdekking waar nog een hoop nieuwe ontdekkingen uit voort zullen komen.

Stefan van Rossum (oprichter Esoterra)

Meer lezen?:

Fascia Release

Blog: Palperen

Extern: Anatomy trains

Massage voor pilgrims

De afgelopen jaren hebben we veel verschillende pelgrimswegen naar Santiago de Compostela in noord west Spanje bewandeld. Die pelgrimstochten op de camino’s de Santiago hebben ons veel gebracht. Bijvoorbeeld hoe eenvoudig het leven kan zijn.

Om gedurende vele weken achtereen gemiddeld 25 kilometer per dag te wandelen, nacht na nacht te slapen in een stapelbed in herbergen in slaapzalen vol met snurkende medepelgrims. Je hele hebben en houden in een rugzak van nog geen 10 kilo op je rug, regen, wind, sneeuw en hete zon trotserend.

Ontmoeten

Je ontmoet tijdens die vele wandelingen een hele schakering aan medemensen. Niet alleen medepelgrims uit landen uit de hele wereld maar ook vele locals zoals winkeliers, herbergiers, barkeepers, enzovoorts. Allemaal hele behulpzame en lieve mensen. Allemaal met hun eigen verhaal en levensgeschiedenis. Soms gewone verhalen, soms ook hele persoonlijke situaties die je te horen krijgt.

Na verloop van de vele dagen wandelen, de ontelbare en soms ontroerende ontmoetingen en al die bijzondere verhalen besef je dat je zelf heel erg dankbaar bent dat je al die ervaringen mag meemaken. Dankbaar voor wat je in je eigen leven allemaal ten deel is gevallen. Het leven is tenslotte niet voor iedereen altijd een gemakkelijk te bewandelen pad.

Op de camino ga je waarderen wat anderen voor je doen, jou aandacht geven als je het fysiek of mentaal moeilijk hebt, voor een luisterend oor, een arm om je schouder, voor elk helpend gebaar.

Teruggeven

We hebben ons de laatste jaren afgevraagd wat wij op onze beurt terug zouden kunnen geven aan de camino. Zouden we een eigen herberg beginnen om de pelgrim te ontvangen in een sfeer die we zo vaak hebben mogen ervaren? Een sfeer van gastvrijheid, van warmte, van vriendelijkheid en empathie. Wilden we dat of voelden we ons dan weer vastzitten in een keurslijf terwijl we in feite op zoek waren naar vrijheid? Ook al hebben we mooie plekken gezien die erom vroegen om weer opgeknapt en bewoond te worden en pelgrims te ontvangen, toch hebben we daar uiteindelijk heel bewust niet voor gekozen.

Liever nog dan een veilige haven voor pelgrims te zijn op een vaste plek ergens op de camino, wilden we juist verder blijven reizen en ontdekken, onze eigen camino blijven bewandelen. En zie, zo kwam eind 2018 de opleiding voor allround masseur van Esoterra voorbij die ons in staat stelde iets nieuws te leren, niet met ons hoofd maar juist met onze handen en die ons tegelijkertijd de gelegenheid gaf deze nieuwe vaardigheid toe te passen op onze pelgrimstochten. Dit was iets wat we overal ter wereld zouden kunnen doen. Hiermee vielen alle stukjes op hun plaats.

Dankbaarheid

In onze zomervakantie, vrij van de opleidingsdagen van Esoterra, zijn wij met onze massagetafel naar noord-Spanje vertrokken. Hier hebben we (tot nu toe) op vijf verschillende plekken langs de Camino Frances onze mobiele massage-unit neergezet en vermoeide pelgrims gemasseerd. Heel vaak duurde het even voordat we iemand op onze tafel kregen maar hadden we eenmaal één pelgrim op de tafel dan volgden er direct meer en ontstond er vaak ook een rij wachtenden. Het was voor ons een onverwacht succes. Temeer ook omdat we geen vaste prijs vroegen maar het, in de geest van de camino, aan de betreffende persoon overlieten wat te geven voor de ontvangen massage, zo genoemd “donativo”. Onze opbrengst heeft ons regelmatig in positieve zin verbaasd. En dat niet alleen. Heel regelmatig kregen we complimenten over onze massages zoals “you saved my day”, “I am an old lady but now I feel like a young girl again”, we ontvingen ook vele duimpjes en hugs.

Die complimenten gelden niet alleen voor ons maar zijn ook voor de opleiding die we bij Esoterra volgen, voor de docenten die ons geleerd hebben hoe met cliënten om te gaan, hoe ze netjes toe te dekken, hoe op onze houding te letten en bovenal hoe te masseren. Want, ook al zijn we pas halverwege de opleiding, we hebben inmiddels genoeg bagage en zelfvertrouwen om een goede massage te geven en dat is te danken aan jullie!

Marlinda Renes & Bart Uelen (studenten opleiding masseur)

Bartouche & Renessage

Massage die je raakt!

Massage voor pilgrims

website: http://bartouche-renessage.nl (nog under construction)

Facebook: https://www.facebook.com/bartoucherenessage/

Door de bomen het bos zien…

Massageopleiding kiezen

Een massageopleiding kiezen is geen pakje boter kopen. Maar als je met een massagetherapie-opleiding wilt beginnen, is het soms moeilijk om door de bomen het bos te zien? Welke opleiding is de juiste en wat betekenen al die termen en afkortingen?

Om je op weg te helpen beantwoorden we hier de belangrijkste vragen om tot een goede keuze te komen. Waarbij we als eerste willen vermelden dat het vak van massagetherapie draait om jouw gevoel. Dus een belangrijke vraag; bij welke opleider krijg je een goed gevoel?

Vraag 1: wat is je doel?

Masseren of massagetherapie is net als koken. Iedereen kan het maar niet iedereen heeft zijn beroep ervan gemaakt. Wat we daarmee willen zeggen is: wat wil je met masseren? Wil je professional worden met een eigen praktijk of wil je gewoon lekker leren masseren voor je gezin en vrienden? Wil je massages geven of mensen therapeutisch begeleiden met je massagevaardigheden.

Professioneel

Als je professioneel wilt gaan werken als masseur of massagetherapeut kies je voor een beroepsgerichte opleiding waarbij je alle facetten van het vak leert. Zo vergroot je je kansen om een succesvolle praktijk op te zetten.

Naast een gedegen basis van massagevaardigheden leer je ook praktijkvoering met thema’s als:

  • Contra-indicaties
  • Intake
  • Marketing
  • Doorverwijzen

Huis, tuin en keukenmassage

Als je een fijne massage aan je vrienden of familie wilt geven, kun je met een korte cursus al een hoop leren. Denk even na of je een massagetafel wilt aanschaffen. Als je dat niet van plan bent is misschien een massage op de grond als Thaise massage of Shiatsu het handigst. Dit zijn echter wel massagevormen die voor de meeste masseurs vrij belastend zijn.

Esoterra biedt een driejarige geaccrediteerde opleiding tot massagetherapeut. Het eerste jaar van de opleiding is de opleiding tot masseur. Onze opleidingen zijn beroepsgericht en bieden je een ideale basis om succesvol en professioneel van start te kunnen.

Vraag 2: wat is het verschil tussen masseur en massagetherapeut?

Heel eenvoudig: een masseur geeft massages voor de ontspanning, een massagetherapeut gebruikt massagetechnieken om te helen. Dit kan zijn fysiek, mentaal, emotioneel of holistisch (het hele plaatje).

In het buitenland wordt niet zo’n duidelijk onderscheid gemaakt tussen de twee. Dit komt omdat een ontspanningsmassage zeer helend kan werken. En omdat mensen die een ontspanningsmassage willen, misschien wel behoefte hebben aan ‘meer in hun lichaam zitten’, ‘uit het hoofd’, ‘in contact met zichzelf willen komen’, etc.

Massagetherapie kan gericht zijn op het spieren en weefsels of holistisch. Een holistische massagetherapeut werkt met het hele systeem; de mens. Emoties, overtuigingen, sociale factoren, etc.

massageopleiding kiezen

Vraag 3: welke massage(therapie) vorm kies ik?

Massage(therapie) kent vele culturen. Grofweg kun je deze splitsen in oosters en westers.

Oosters werkt op energiebanen; meridianen en is in de meeste gevallen wat pittiger (net als het eten). De meeste vormen worden op de grond gegeven en het doel is om de energiehuishouding op gang te brengen of te houden. Daarbij worden veel drukpunten gebruikt (acupressuur).

Ayurveda, Shiatsu, Thais en Tui na (chinese massage) zijn de bekendste vormen.

De westerse massagevormen richten zich veel op spieren, fascia (vliezen om spieren en organen), triggerpoints, bindweefsel maar kunnen ook energetisch gericht zijn.

Sportmassage, Rebalancing, Deep tissue, Swedish, Holistic pulsing zijn voorbeelden van westerse massagevormen.

In de westerse massagevormen loopt het spectrum van massagevormen van heel concreet, fysiek gericht (sportmassage) tot heel spiritueel (energetische massagevormen).

Esoterra biedt een opleiding die het beste uit beide werelden laat samen komen in het midden. Nuchter holistisch noemen we dat.

Vraag 4: wat houdt geaccrediteerd of erkend in?

Je komt allerlei afkortingen tegen; KTNO, SNRO, CPION. Esoterra is één van de weinige door de SNRO geaccrediteerde massagetherapie-opleidingen. Wat houdt dat in?

De SNRO is op dit moment de enige instantie die accreditaties verzorgt bij opleidingen op hbo-niveau in het CAM domein (Complementaire Alternative Medicine oftewel complementaire zorg).

Een accreditatie door de SNRO betekent dat de opleiding op hbo-niveau is geaccrediteerd en dat je met het behaalde diploma lid kunt worden van een beroepsvereniging die erkend is door de ziektekostenverzekeraars!

Andere belangrijke voordelen van de SNRO accreditatie zijn:

  • erkenning van de Belastingdienst (BTW vrijstelling)
  • erkenning van bijvoorbeeld NLQF (Europees beroepenveld)
  • erkenning van een (internationale) accreditatieorganisatie zoals de INQUAHE
  • onafhankelijkheid

Alle andere afkortingen zijn geen officiële en onafhankelijke accreditaties.

  • CRKBO is een register wat noodzakelijk is om BTW vrijstelling te krijgen als onderwijsinstantie. Verder heeft het weinig om het lijf.
  • KTNO is een commerciële organisatie die niet onafhankelijke accreditaties uitgeeft.

Als je bij ons de opleiding massagetherapeut succesvol afrond heb je dus niet alleen alle vaardigheden om aan de slag te kunnen maar je hebt ook belastingvoordeel en je kunt je inschrijven bij diverse beroepsverenigingen waarmee je sessies aanvullend vergoed worden door de ziektekostenverzekeraars.

Vraag 5: korte cursussen, modulair of een  meerjarige massageopleiding kiezen?

Als je echt je beroep wilt maken van het vak, dan vallen korte cursussen af. Om te leren masseren en om mensen te begeleiden heb je gewoon een gedegen opleiding nodig.

Haast is in dit vak een slechte raadgever.

Opleidingen worden in verschillende trajecten aangeboden; los bij elkaar ‘geplakte’ modules of een uitgebalanceerd meerjarig curriculum met vaste begeleiders. Beide vormen hebben zo hun voor- en nadelen. Hieronder een lijstje van voor- en nadelen:

Modules kiezen

Voordelen Nadelen
Kort, overzichtelijk Vervliegt snel
Gefocust Weinig diepgang
Lagere kosten in het begin (later meer) Geen band met studenten en docenten
Veel rondshoppen mogelijk Geen opvolging, begeleiding in ontwikkeling
  Geen/weinig toetsing op halen leerdoelen
Geen accreditatie

Massageopleiding kiezen

Voordelen Nadelen
Brede, grondige ontwikkeling Langduriger traject
Begeleiding in ontwikkeling Hogere kosten
Samen groeien met medestudenten en docenten
Toetsing van behalen van leerdoelen
Begeleiding in praktijkvoering
Studenten krijgen meer zelfvertrouwen
Accreditering

We kiezen bewust voor een meerjarig, niet modulair traject. Zo kunnen we samen een veilige leeromgeving bouwen en je begeleiden en bijsturen in al je facetten. Zo haal je het beste uit jezelf en kun je vol vertrouwen aan de slag.

massageopleiding kiezen

Vraag 6: is er wel vraag naar masseurs/ massagetherapeuten?

Ja! Beide disciplines zijn sterk aan het groeien in Nederland. Veel mensen zitten ‘in hun hoofd’ en zijn gestresst en kunnen juist fysieke begeleiding en contact goed gebruiken.

Belangrijke factoren die bijdragen aan het opzetten van een succesvolle praktijk zijn:

Ondernemersvaardigheden

De meeste van onze studenten creëren hun ideale praktijkvoering binnen een paar jaar. Dat komt omdat we naast de vaktechnische ontwikkeling ook vanaf dag 1, samen aan de slag gaan met het opzetten en uitbouwen van je eigen praktijk.

Aanvullende verzekering

Met een geaccrediteerde opleiding kun je ook veel cliënten krijgen met een aanvullend verzekering.

Bij Esoterra weten we heel goed dat alleen goed kunnen masseren niet voldoende is voor een bloeiende praktijk. Je zult ook ondernemersvaardigheden in moeten zetten; marketing, promotie, administratie, etc.

De meeste van onze afgestudeerde therapeuten hebben binnen een jaar of 3 een succesvolle praktijk met veel vaste cliënten.

Vraag 7: wat betekent holistisch?

Holistisch wordt meestal uitgelegd als “lichaam en geest zijn één” en dat is vrij kort door de bocht wel een goede omschrijving. Waar wij nog belang aan hechten is dat de geest daarbij niet belangrijker is dan het lichaam of dat geestelijke problemen zich lichamelijk uiten. Nee, het werkt wederkerig en overlappend: lichaam en geest zijn dus echt één.

Holistische massage(therapie) betekent dat je de hele mens ziet en behandelt en niet alleen maar op de klacht inzoomt. Het betekent dat je de klacht wat breder beziet en bekijkt wat jij kunt doen om de cliënt zo goed mogelijk te begeleiden in zijn/haar eigen proces.

Gelukkig is een holistische leefstijl steeds meer in zwang. Mensen willen duurzaam leven, in balans met hun omgeving en hun eigen lichaam.

Als massagetherapeut kun je hier een unieke aanvulling in betekenen al is het voor veel mensen nog wel heel belangrijk dat het niet ‘te zweverig’ wordt.

Vraag 8: waarom zijn jullie maar 3 en de andere 4 jaar?

We vinden het belangrijk om laagdrempelig en toegankelijk te zijn. De meeste van onze studenten hebben een baan en/of een gezin. Om hiernaast ook nog een opleiding te gaan volgen is een bewuste keuze. We hebben onze opleiding zo opgebouwd dat we onze studenten zoveel mogelijk met essentiële zaken willen bezighouden. Zo kunnen we de hbo-niveauopleiding samenvoegen in drie jaar. Dat betekent wel meer thuisstudie, meer focus op de opleiding maar ook eerder klaar en aan de slag kunnen.

Vraag 9: waarom zou ik voor de Esoterra massageopleiding kiezen?

Wat ons onderscheidt is het volgende:

We bieden een ideale basis om op een inspirerende manier het prachtige vak van masseur of massagetherapeut te leren. Je leert de basis van het vak in de breedte met veel verschillende mogelijkheden. Je kunt met ons diploma op zak aan de slag als professional en substantiële hulp of begeleiding bieden binnen het curatieve, palliatieve of preventieve spectrum.

Bij ons leer je vanuit jezelf ontwikkelen. Geen dogma’s of ‘zo doen we het’ maar ontdekken wat voor jou het beste werkt of wat klopt.

Vraag 10: kennismaken?

Wil je meer weten over onze opleidingen? Dit zijn de mogelijkheden:

Massageopleiding kiezen