Leven of overleven?

Onlangs mocht ik een cursus verzorgen voor the Chairmen at Work. Een bedrijf dat blinde en slechtziende stoelmasseurs uitzendt naar allerlei bedrijven en evenementen.

De meeste cursisten zijn niet zo geboren maar in de loop van hun leven slechtziend of blind geworden. Iets vreselijks om mee te maken, lijkt me zo. Toch kwamen ze, deze dag, op mij over alsof ze ermee konden leven. En dat kan gelukkig ook. Ze kunnen er zelfs mee werken. Meedoen met de rest. Ertoe doen.

Leren zonder ogen

Ik leerde die dag goed op mijn taal letten en ontdekte de meerwaarde van de anatomische terminologie. Als je niets kunt zien, moet je dus alles horen of voelen en kan men niks met de opdracht: ”Strijk over de rug van hier naar daar” maar geef je veel meer bruikbare informatie als je zegt: “Strijk met gesloten vingers naast de wervelkolom, beginnend bij de processus transversi. Werk homo-lateraal”.

De uitgereikte certificaten werden dankbaar in ontvangst genomen “Zo dat ziet er mooi uit!” en voor de gebruikelijke foto voor social media moest ik even kijken of alle certificaten niet ondersteboven of met de achterkant werden getoond. Een leuke en leerzame dag. Vooral voor mij.

Chairmen at work

De dag begon met een introductie van Joost Rigter de oprichter en directeur van Chairmen at work. En ik kreeg tijdens zijn voordracht al vochtige ogen. Ik werd geraakt door de veerkracht, het doorzettingsvermogen van mensen die blind worden en verder willen/ moeten leven.

Ik vermande me om te beginnen met de cursus en aan het eind van de dag reed ik naar huis en vroeg ik mezelf af wat me hier zo aan raakt. “Waarom ontroert me dit zo? En wat resoneert er dan bij mij. Ik ben gezond en heb nergens last van??”

s ’Nachts in bed ontdekte ik het. Het is de reden waarom ik Esoterra opzette en de reden waarom ik altijd nieuwsgierig blijf naar ‘de mens’ en mijn eigen handelen.

Ik denk dat we allemaal namelijk slachtoffer worden op een bepaald moment in ons leven. We maken allemaal een trauma mee waardoor we slachtoffer worden. Fysiek, mentaal, emotioneel, spiritueel. Dat kan een heel groot trauma zijn, maar ook kleine gebeurtenissen kunnen traumatisch zijn. Ingeborg Bosch schrijft in haar boek ‘De herontdekking van het Ware Zelf’ dat het voor een baby enorm traumatisch kan zijn als het honger heeft en geen voeding krijgt. Voor de baby is er alleen hier en alleen nu. En als er dan geen voeding is, is er een levensbedreigend probleem.

Littekens blijven

Zodra we een trauma meemaken worden we (gedeeltelijk) slachtoffer en gaan we overleven. We hebben een litteken, pijn. We creëren een overlevingsmechanisme, een pantser, of een (pseudo) veilige leefwereld. Zijn we getraumatiseerd door een bijtende hond, dan lopen we met een grote boog om alle toekomstige honden heen.

Natuurlijk zijn grote en kleine trauma’s niet met elkaar te vergelijken. Overleven in een concentratiekamp in de Tweede Wereldoorlog ‘scoort veel hoger’ dan een baby die een uurtje moet wachten op zijn prakje. Maar met pijn en met trauma is vergelijken niet relevant. Wat jou overkomt vormt jou. “Stel je niet aan” werkt meestal niet en betuigt voornamelijk van weinig empathie. Pijn is individueel en lijden al helemaal.

Trauma

Nee, iedereen krijgt zijn eigen deel en moet het daarmee doen. We leven niet meer vanuit vertrouwen in ‘de hoorn des overvloeds’ die het leven kan zijn, maar we gaan vanuit angst óverleven. Iedereen maakt wat mee en wordt survivor.

Wat mij nu zo raakt is als mensen actie ondernemen om uit het overleven te stappen en weer te gaan leven.

Wat mij die dag raakte is dat mensen opstaan, hun trauma en de gevolgen daarvan diep in de ogen kijken en zeggen: en nu ga ik verder. Nu stap ik terug in het leven. Met alle bagage en angsten, ga ik in vertrouwen het leven beleven.

De ergonomische werkplek en het 5 x W-model

De ergonomische werkplek begint bij het instellen van de stoel. De stoel biedt de werknemer de gehele dag ondersteuning.

Ergonomische werkplek

Een ergonomische werkplek voldoet aan de volgende normen:

De zithoogte
– Zet de voeten plat op grond of op een voetensteun. De voetensteun alleen als het bureau niet verlaagd kan worden, zodat de stoel hoger moet worden ingesteld en de voeten niet plat op de grond kunnen staan. Een voetensteun beperkt n.l. in bewegingsvrijheid.
– Zorg dat de hoek tussen boven- en onderbeen ca. 90 graden is. De bovenbenen en knieën mogen niet afknellen, bij een hoek van 90 graden is dit nooit het geval.

De rugleuning
– Het onderste deel van de rug moet gesteund worden door de rugleuning, dit is voor de werknemer ter hoogte van de broekriem.

De armleuning
– De bovenarmen dienen ontspannen langs het lichaam te hangen, de ellebogen dienen in een hoek van ca. 90 graden nog net de armleggers te raken.

Op het moment dat de stoel goed is ingesteld schuift de werknemer aan het bureau.
Het bureau
– De hoogte van de armleuning van de stoel moet gelijk zijn aan de hoogte van het bureau. Is dit niet het geval pas dan de bureauhoogte aan, als dit niet mogelijk is pas dan de stoelhoogte aan en maak indien nodig gebruik van een voetensteun.

Beeldscherm
– Ga recht voor het beeldscherm zitten.
– Het beeldscherm moet 50 a 70 cm van uw ogen afstaan, afhankelijk van de grootte van uw beeldscherm. Dit is een armlengte afstand.
– Zorg dat de bovenzijde van het beeldscherm op ooghoogte staat.
– Gebruik eventueel een verhoging om het beeldscherm op de goede hoogte te krijgen.

Toetsenbord
– Ga recht voor het toetsenbord zitten en plaats het toetsenbord ongeveer 8 a 10 cm van de rand van het werkblad.
– Probeer tijdens het typen uw polsen recht te houden. Voorkom dat de pols te ver naar achteren buigt waardoor klachten kunnen ontstaan. Laat de polsen/handen tijdens het typen zweven boven het toetsenbord.

Documenthouder
– Als u lang achtereen gegevens moet invoeren kunt u beter een documenthouder gebruiken, om tekst op papier op dezelfde ooghoogte te plaatsen als het beeldscherm. Dat is minder belastend voor nek en schouder

Veilig muizen
– Leg de muis dichtbij het lichaam (rand van het bureau) en naast het toetsenbord.
– Wees terughoudend met het gebruik van de muis met de andere hand. Dat geldt zeker als je last hebt van RSI klachten. Bij veel mensen zijn hierdoor binnen korte tijd RSI klachten aan beide kanten ontstaan.
– Houd de muis in de hand in het verlengde van de onderarm, buig de pols niet achterover of naar links of rechts.
– Voor kleine muisbewegingen moet de onderarm worden ondersteund door het tafelblad of door een armsteun.
– Maak grotere bewegingen met de muis vanuit de elleboog en niet vanuit de pols.
– Laat de zijkant van de handpalm op de muismat rusten. Hierbij zorgt een ergonomische muis voor de meest natuurlijke stand van de hand en pols. Leg de muis voor in de hand en laat de vingers ontspannen op de muisknoppen rusten.
– Zorg voor een goede instelling van de muissnelheid. Als meerdere muisbewegingen nodig zijn om de cursor over het beeldscherm te bewegen dan is de muis te langzaam ingesteld. Staat de muis te snel ingesteld, dan schiet de cursor zelfs met een kleine beweging al over het doel heen.
– Een goede muismat is niet te glad en niet te stroef. Een muismat zorgt voor een afgebakend gebied, zodat de muis niet gaat lopen en u recht blijft zitten.
– Vermijdt het muizen, door gebruik te maken van de functietoetsen. Laat bij gebruik van het toetsenbord de vingers op de toetsen rusten

Binnenklimaat
– Geen storende geluiden. Hinderlijk geluid kan zorgen voor problemen bij de concentratie.
– Goede verlichting. Een verkeerde verlichting kan hinderlijke spiegeling in het beeldscherm veroorzaken
– Een juiste temperatuur. Te warm kan zorgen voor uitdroging.

Het 5xW-model

Werktaken: zorg voor afwisseling.
Werktijden: pauzes; grote, kleine en micropauzes.
De kans op klachten neemt evenredig toe met het aantal uren dat per dag achter de computer wordt doorgebracht. Vandaar dat aan het nemen van pauzes tijdens beeldschermwerk een aantal wettelijke regels zijn gebonden.
– Na elke twee uur behoort een pauze ingelast te worden. Na twee uur beeldschermwerk moet een pauze volgen van tien minuten.
– Per dag mag niet meer dan zes uur achter een beeldschermwerk worden gewerkt. Dit geldt inclusief de bezigheden op de computer thuis.
– Voor laptops en notebooks geldt een limiet van twee uur per dag.
Werkdruk: prioriteiten stellen
Werkplek:(zie ergonomisch verantwoorde en veilige werkplek)
Werkhouding: gaat over een ergonomisch verantwoorde werkplek maar het gaat ook over omgaan met werkdruk, tijdig stoppen, kunnen delegeren en goed samenwerken met collega’s, het voelen van voldoende waardering, zekerheid, voldoening, status en zelfontplooiing.

Tips voor gezond werken met de computer
1. leer op de juiste manier zitten (zie ergonomisch verantwoorde en veilige werkplek)
2. gebruik zo weinig mogelijk je muis, gebruik sneltoesten. Dit zorgt ervoor dat je, je pols en onderarm minder eenzijdig belast.
3. laat je armen rusten op het moment dat je de muis niet gebruikt. Wanneer je, je hand op de muis laat rusten blijft er een bepaalde spanning in de arm aanwezig, wat het moment rust en herstel dan beperkt.
4. leer typen. Rare houdingen van de handen en onnodig hard op de toetsen neerkomen zijn belastend voor je armen en vingers.
5. zorg voor rustmomenten, op het moment dat je rust neemt ontspannen je spieren en neemt de bloedtoevoer toe.
6. stel je computer in, instellen op lettertype en grootte. Op deze manier voorkom je dat je naar het scherm moet buigen om de tekst te kunnen lezen.
7. zorg voor een goede inrichting van je werkplek (zie ergonomisch verantwoorde en veilige werkplek)
8. zorg voor afwisselend werk, afwisselend werk zorgt ervoor dat je niet de hele dag achter het beeldscherm zit. Zorg voor balans tussen moeilijke uitdagende taken en gemakkelijke taken.
9. pijn is een signaal, negeer het niet. Pijn geeft aan dat er iets niet goed gaat in het lichaam. Negeren van pijn kan tot meer pijn leiden.
10. bewegen, lichaamsbeweging brengt de bloedsomloop op gang.
11. veel drinken, het drinken van 2 liter water per dag is het absolute minimum voor een volwassenen. Water is nodig om afvalstoffen uit het lichaam af te voeren.

Succes met je ergonomische werkplek!

Stefan van Rossum (oprichter Esoterra)

Linkedin